Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH năm 2026

Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) là yếu tố quan trọng quyết định số tiền người lao động và doanh nghiệp phải đóng hằng tháng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hưởng lương hưu, trợ cấp ốm đau, thai sản và các chế độ BHXH khác.

Trong năm 2026, chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội có một số điều chỉnh đáng chú ý. Đặc biệt, từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu vùng được tăng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP và từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2.530.000 đồng/tháng.

Vậy tiền lương làm căn cứ đóng BHXH năm 2026 thay đổi như thế nào? Những khoản thu nhập nào được tính đóng BHXH? Cách tính mức đóng mới nhất ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là gì?

Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là mức tiền lương tháng được sử dụng để xác định số tiền đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của người lao động và người sử dụng lao động theo quy định pháp luật.

Theo Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc được xác định tùy theo chế độ tiền lương mà người lao động đang áp dụng.

Cụ thể:

1.1. Đối với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định

Tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bao gồm:

Mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng lao động.

Các khoản phụ cấp lương theo thỏa thuận.

Các khoản bổ sung khác được xác định cụ thể bằng số tiền, trả thường xuyên và ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Như vậy, không phải toàn bộ thu nhập thực nhận của người lao động đều được sử dụng làm căn cứ đóng BHXH. Việc xác định phải căn cứ vào bản chất khoản thu nhập và quy định pháp luật.

1.2. Đối với người lao động hưởng lương theo chế độ Nhà nước

Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được xác định dựa trên:

Tiền lương theo chức vụ, chức danh.

Tiền lương theo ngạch, bậc hoặc cấp bậc quân hàm.

Phụ cấp chức vụ.

Phụ cấp thâm niên vượt khung.

Phụ cấp thâm niên nghề.

Hệ số chênh lệch bảo lưu lương (nếu có).

Đây là những khoản được sử dụng để xác định tiền lương tháng đóng BHXH theo quy định.

2. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH năm 2026 thay đổi như thế nào?

Trong năm 2026, căn cứ đóng BHXH có những thay đổi đáng chú ý liên quan đến mức lương tối thiểu vùng và mức lương cơ sở.

2.1. Tăng mức lương tối thiểu vùng từ ngày 01/01/2026

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động được điều chỉnh từ ngày 01/01/2026.

Bảng mức lương tối thiểu vùng năm 2026 như sau:

Vùng - Mức lương tối thiểu tháng

Vùng I: 5.310.000 đồng

Vùng II: 4.730.000 đồng

Vùng III: 4.140.000 đồng

Vùng IV: 3.700.000 đồng

Việc tăng lương tối thiểu vùng tác động đến mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.

Theo đó, doanh nghiệp cần rà soát lại mức lương trong hợp đồng lao động và mức đóng BHXH của người lao động để bảo đảm không thấp hơn quy định.

2.2. Điều chỉnh mức lương cơ sở từ ngày 01/7/2026

Một thay đổi quan trọng khác trong năm 2026 là mức lương cơ sở được điều chỉnh từ 2.340.000 đồng/tháng lên 2.530.000 đồng/tháng kể từ ngày 01/7/2026 theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP.

Việc điều chỉnh này làm thay đổi một số mức đóng và mức hưởng BHXH, BHYT có liên quan đến mức lương cơ sở hoặc mức tham chiếu.

Cụ thể:

Mức căn cứ thấp nhất: 2.530.000 đồng/tháng.

Mức căn cứ cao nhất: 50.600.000 đồng/tháng.

Lưu ý, mức lương cơ sở và mức lương tối thiểu vùng là hai khái niệm khác nhau. Người lao động cần phân biệt để xác định chính xác căn cứ đóng BHXH theo từng nhóm đối tượng.

2.3. Mức đóng BHXH tối đa năm 2026

Theo quy định tại Luật BHXH năm 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc không được vượt quá 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Từ ngày 01/7/2026, khi mức tham chiếu được xác định ở mức 2.530.000 đồng/tháng, mức đóng BHXH tối đa tương ứng là:

2.530.000 x 20 = 50.600.000 đồng/tháng.

Đây là mức trần tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo mức tham chiếu nêu trên.

3. Những khoản tiền lương nào được tính đóng BHXH năm 2026?

Không phải khoản tiền nào doanh nghiệp chi trả cho người lao động cũng phải tính đóng BHXH. Việc xác định cần căn cứ vào quy định tại Điều 31 Luật BHXH năm 2024 và Điều 7 Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

3.1. Các khoản phải tính đóng BHXH

Đối với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, những khoản sau thuộc tiền lương làm căn cứ đóng BHXH nếu đáp ứng điều kiện theo quy định:

Lương chính theo công việc hoặc chức danh.

Phụ cấp lương bù đắp điều kiện lao động, tính chất phức tạp của công việc.

Phụ cấp lương bù đắp điều kiện sinh hoạt và mức độ thu hút lao động.

Khoản bổ sung khác có mức tiền cụ thể, được thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

3.2. Các khoản không tính đóng BHXH

Một số khoản thu nhập không thuộc tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo quy định, chẳng hạn:

Tiền thưởng theo quy định tại Điều 104 Bộ luật Lao động.

Tiền thưởng sáng kiến.

Tiền ăn giữa ca.

Các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, nhà ở.

Các khoản hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, kết hôn hoặc sinh nhật.

Các khoản trợ cấp, hỗ trợ khác theo quy định.

Đặc biệt, các khoản bổ sung phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc không thuộc tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo quy định tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Do đó, doanh nghiệp cần phân loại chính xác từng khoản thu nhập thay vì chỉ căn cứ vào tên gọi của khoản chi trả.

4. Cách tính mức đóng BHXH bắt buộc mới nhất năm 2026

Theo Luật BHXH năm 2024, tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc được phân chia giữa người lao động và người sử dụng lao động.

4.1. Tỷ lệ đóng BHXH của người lao động

Người lao động thuộc nhóm đối tượng thông thường phải đóng 8% tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Công thức:

Mức đóng BHXH của người lao động = Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH x 8%.

4.2. Tỷ lệ đóng BHXH của người sử dụng lao động

Người sử dụng lao động đóng BHXH với tỷ lệ:

3% vào quỹ ốm đau và thai sản.

14% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Tổng cộng là 17% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn có trách nhiệm đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo tỷ lệ áp dụng tương ứng.

4.3. Ví dụ cách tính tiền đóng BHXH năm 2026

Giả sử người lao động có tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là 10.000.000 đồng/tháng.

Mức đóng BHXH được tính như sau:

Đối với người lao động: 10.000.000 x 8% = 800.000 đồng/tháng.

Đối với người sử dụng lao động: 10.000.000 x 17% = 1.700.000 đồng/tháng.

Như vậy:

Người lao động đóng: 800.000 đồng/tháng.

Doanh nghiệp đóng: 1.700.000 đồng/tháng.

Tổng mức đóng BHXH: 2.500.000 đồng/tháng.

Lưu ý: Ví dụ trên chỉ tính riêng BHXH, chưa bao gồm BHYT, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

5. Tiền lương đóng BHXH tối thiểu và tối đa năm 2026

Để thuận tiện theo dõi, người lao động và doanh nghiệp có thể tham khảo bảng tổng hợp sau:

Mức áp dụng:

Lương tối thiểu vùng I: 5.310.000 đồng

Lương tối thiểu vùng II: 4.730.000 đồng

Lương tối thiểu vùng III: 4.140.000 đồng

Lương tối thiểu vùng IV: 3.700.000 đồng

Mức lương cơ sở từ 01/7/2026: 2.530.000 đồng

Mức căn cứ tối đa từ 01/7/2026: 50.600.000 đồng

Cần lưu ý rằng mức lương tối thiểu vùng được áp dụng để xác định mức sàn tiền lương đối với người lao động thuộc nhóm tương ứng. Trong khi đó, mức tham chiếu được sử dụng để xác định giới hạn đóng BHXH theo quy định của Luật BHXH.

Vì vậy, không nên áp dụng máy móc mức 2.530.000 đồng làm mức lương đóng BHXH tối thiểu cho tất cả người lao động làm việc theo hợp đồng tại doanh nghiệp.

6. Doanh nghiệp và người lao động cần lưu ý gì khi tính đóng BHXH năm 2026?

Trước những thay đổi về chính sách tiền lương và BHXH, doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ lao động, bảng lương và mức đóng bảo hiểm.

6.1. Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần thực hiện một số công việc sau:

Rà soát mức lương tối thiểu vùng áp dụng tại địa bàn hoạt động.

Kiểm tra tiền lương ghi trong hợp đồng lao động.

Phân loại các khoản phụ cấp và khoản bổ sung để xác định chính xác căn cứ đóng BHXH.

Điều chỉnh mức đóng đối với người lao động thuộc trường hợp phải điều chỉnh.

Thực hiện kê khai và đóng BHXH đúng thời hạn.

6.2. Đối với người lao động

Người lao động nên kiểm tra thông tin đóng BHXH định kỳ để bảo đảm quyền lợi của mình.

Một số nội dung cần quan tâm gồm:

Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH có đúng với hợp đồng lao động hay không.

Các khoản phụ cấp, bổ sung có được tính đúng quy định hay không.

Doanh nghiệp có đóng BHXH đầy đủ, đúng thời hạn hay không.

Quá trình tham gia BHXH có được ghi nhận chính xác hay không.

Việc kiểm tra thường xuyên giúp người lao động hạn chế rủi ro khi giải quyết các chế độ bảo hiểm sau này.

7. Câu hỏi thường gặp về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH năm 2026

7.1. Tiền lương đóng BHXH có bao gồm tiền thưởng không?

Thông thường, tiền thưởng theo quy định tại Điều 104 Bộ luật Lao động không thuộc tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Tuy nhiên, cần phân biệt tiền thưởng thực sự với các khoản bổ sung có tính chất tiền lương được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định.

7.2. Mức lương đóng BHXH có phải bằng lương thực nhận không?

Không. Tiền lương thực nhận có thể bao gồm nhiều khoản thu nhập khác nhau. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được xác định theo các thành phần và điều kiện cụ thể của pháp luật, không nhất thiết bằng tổng thu nhập thực nhận.

7.3. Tăng lương tối thiểu vùng có làm tăng tiền đóng BHXH không?

Có thể. Khi mức lương làm căn cứ đóng BHXH của người lao động được điều chỉnh tăng theo mức lương tối thiểu vùng, số tiền đóng BHXH hằng tháng cũng tăng tương ứng.

Tuy nhiên, không phải mọi người lao động đều tự động tăng mức đóng khi lương tối thiểu vùng thay đổi. Cần xem xét mức lương đang áp dụng và các quy định liên quan.

7.4. Mức đóng BHXH tối đa năm 2026 là bao nhiêu?

Từ ngày 01/7/2026, theo mức tham chiếu 2.530.000 đồng/tháng được sử dụng trong các quy định liên quan, mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tối đa là 50.600.000 đồng/tháng, tương đương 20 lần mức tham chiếu.

Trong năm 2026, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH có những thay đổi đáng chú ý do điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng từ ngày 01/01/2026 và mức lương cơ sở từ ngày 01/7/2026.

Người lao động và doanh nghiệp cần nắm rõ quy định về các khoản thu nhập phải đóng BHXH, mức đóng tối thiểu, tối đa cũng như tỷ lệ đóng của từng bên để thực hiện đúng nghĩa vụ và bảo đảm quyền lợi bảo hiểm.